KNMI Nieuwsberichten

-- Berichten van gisteren of eerder.
14 augustus 2018 Juli was extreem zonnig. Hoewel de sterkte van de zonkracht niet bijzonder hoog was, was de totale inkomende ultraviolette (UV) straling wel recordhoog door het vele aantal uren zonneschijn. In Nederland wordt de zonkracht gebruikt om te waarschuwen voor de schadelijke gezondheidseffecten van een teveel aan zon. In samenwerking met het RIVM geeft het KNMI op zonnige dagen met sterke zonkracht extra waarschuwingen via Twitter. Zonnigste maand ooit De maand juli en ook de eerste week van augustus zijn niet alleen erg warm maar ook buitengewoon zonnig verlopen. Juli 2018 bleek uiteindelijk de zonnigste maand in Nederland sinds het begin van de metingen. De totale zonneschijnduur in De Bilt was 341 uur. Dat komt overeen met 11 uur zon per dag. Op een gemiddelde julidag krijgen we de zon 6 tot 7 uur te zien. Het midden van het land kreeg in juli de meeste zonuren (zie figuur 1). Weinig bewolking, veel UV De totale UV maandsom was 20-25% hoger dan gemiddeld in juli Door de vele zonuren was de inkomende schadelijke ultraviolette (UV) straling van de zon recordhoog. De totale UV maandsom was 20 tot 25 procent hoger dan gemiddeld in de maand juli. Gegeven de gemeten dikte van de ozonlaag boven Nederland had de UV maandsom in juli niet veel hoger kunnen worden. De recordhoge UV maandsom laat dus zien dat de schaarse bewolking in juli meestal erg dun was en ook bijna nooit te zien op het midden van de dag als de zonkracht zijn hoogste waarde bereikt (tussen ongeveer 11 en 16 uur). De overlappende rode en blauwe punten in figuur 2 laten zien dat de UV dagsommen in juli (in tegenstelling tot in de maand juni) bijna de hele maand rond de dagsommen voor volledig onbewolkte dagen lagen. Extra aandacht voor zonkracht op zonnige dagen De sterkte van de zonkracht was deze zomer, in tegenstelling tot in juni 2017, niet bijzonder hoog (zie figuur 3). Via Twitter zijn waarschuwingen voor een sterke zonkracht gegeven op dagen waarop er veel zonuren werden verwacht in combinatie met een sterke zonkracht 6,5 (afgerond 7) of hoger. In de maanden juni, juli en augustus is op 19 zonnige dagen extra gewaarschuwd. Ook op bewolkte dagen en op zonnige dagen met een matige zonkracht (4-6) kan de huid natuurlijk gemakkelijk verbranden; het gaat dan alleen iets minder snel. Waarschuwingen voor de gevaren van de zon worden gegeven in samenwerking met het RIVM. Het KNMI geeft dagelijks een zonkrachtverwachting en het RIVM meet voortdurend de zonkracht. Zomer van de toekomst Het aantal warme en zomerse dagen neemt in Nederland toe door klimaatverandering. In de KNMI-klimaatscenario's verwachten we dat de totale zonnestraling toeneemt door minder bewolking, met 10 procent in het warmste scenario. Met tot nu toe meer dan 90 warme en 50 zomerse dagen in De Bilt, in combinatie met een record aan zonuren, geeft deze zomer een blik op de zomer van de toekomst. Zonkrachtplan KNMI werkt samen met RIVM en KWF Kankerbestrijding aan een zonkrachtplan Het KNMI werkt samen met RIVM en KWF Kankerbestrijding aan een zonkrachtplan. Deze samenwerking heeft als doel de bewustwording over de effecten van UV-straling op de gezondheid te vergroten en de berichtgeving onderling af te stemmen en daarmee te streven naar een vermindering van de huidkankerrisico's in de toekomst.
di, aug 14, 2018
Source: KNMI Nieuwsberichten
03 augustus 2018 Niet alleen de dagen maar ook de nachten waren vorige week extreem warm. De minimumtemperatuur bereikte in De Bilt zelfs een nieuw record sinds het begin van de metingen in 1901: 22,4 ºC. Dat is 1,6 ºC hoger dan het vorige record uit 2004. Zelfs in het huidige warmere klimaat is dat zeldzaam, veel uitzonderlijker dan de hoge maximumtemperatuur van deze week. Tropische nachten Voor een hoge minimumtemperatuur in de reeks zijn twee warme nachten nodig De hittegolf bracht vorige week twee bijzonder warme nachten. In grote delen van het land waren het tropische nachten met temperaturen boven de 20 ºC. In De Bilt werd het in de nacht naar vrijdag 27 juli zelfs niet koeler dan 23,0 ºC. De minimumtemperatuur wordt echter tussen 0 UTC en 24 UTC bepaald, dat is twee uur 's nachts in Nederland. Voor een hoge minimumtemperatuur in de reeks zijn dus twee warme nachten nodig. Hierdoor kwam de officiële minimumtemperatuur op 22,4 ºC uit, de temperatuur om 2 uur 's nachts op zaterdag 28 juli. In figuur 1 zijn de minimumtemperaturen van 27 juli uitgezet. Het bleef in het midden van het land het warmst, in Deelen zelfs 24,4 ºC. De tijdreeks van De Bilt (figuur 2) laat goed zien dat het de nacht van donderdag op vrijdag heel warm bleef, rond twee uur 's nachts lokale tijd kwam de temperatuur al weer boven de 25 ºC. De daggemiddelde temperatuur was dan ook record-hoog, 29,7 ºC. Record in 118 jaar waarnemingen De warme nachten zijn veel zeldzamer dan de hoge middagtemperatuur Figuur 3 laat de hoogste minimumtemperatuur van het jaar zien in De Bilt van 1901 tot 2018 (tot nu toe). De waarde die afgelopen week gemeten werd springt er duidelijk uit: het vorige record werd maar liefst 1,6 ºC overtroffen. Hoe zeldzaam dit was, is te berekenen met zogenaamde extremen-waarde statistiek. Daarbij houden we er rekening mee dat Nederland net als de rest van de aarde opwarmt. De berekening geeft een kans op zo'n extreem in het huidige klimaat van ongeveer 1 procent per jaar, maar ten minste minder dan 3 procent. Ter vergelijking: de kans om het warmterecord van donderdag 27 juli te evenaren is door de opwarming nu ongeveer 10 procent per jaar. De warme nachten waren dus veel zeldzamer dan de hoge middagtemperatuur. Klimaatverandering In het klimaat van de begin van de vorige eeuw waren de warmste nachten ongeveer 2 graden koeler dan nu. Een waarde van 22,4 ºC zou toen bijna onmogelijk zijn geweest, de kans erop was toen kleiner dan 0,2 procent en waarschijnlijk zelfs nul. Voor de toekomst verwachten we een verdere toename van tropische nachten in Nederland. Klimaatbericht door Sarah Kew en Geert Jan van Oldenborgh
vr, aug 03, 2018
Source: KNMI Nieuwsberichten
31 juli 2018 Juli was zeer warm met een hittegolf van 13 dagen met recordhoge temperaturen boven de 35°C. Toch waren het vooral de aanhoudende droogte en de buitengewone hoeveelheid zon die de maand echt uitzonderlijk maakten. Droogte houdt aan Gemiddeld viel er over het land slechts 10 millimeter neerslag De droogte hield deze maand in het hele land aan en het neerslagtekort nam verder toe, in de laatste week zelfs tot rond het record jaar 1976. Gemiddeld viel er over het land slechts 10 millimeter neerslag. Toch kwamen er gedurende de warmste periode van 25 tot 28 juli enkele stevige onweersbuien tot ontwikkeling die plaatselijk voor veel neerslag zorgden in korte tijd. De regio Twente was met plaatselijk meer dan 50 millimeter duidelijk het natst terwijl het in sommige delen van Gelderland en Noord-Holland gedurende de hele maand zo goed als droog is gebleven. Eerste plaats zonnigste maand Juli was ook een uitzonderlijk zonnige maand met in De Bilt een totaal aantal zonuren van maar liefst 341 uur, tegen 206 uur normaal. Hiermee verslaat deze julimaand niet alleen het record van zonnigste julimaand, maar is het ook de zonnigste maand ooit. Het record van mei 1989 is gesneuveld. Boven de 35 graden Op veel plaatsen werd het landinwaarts op 26 en 27 juli recordwarm met temperaturen boven de 35°C. In De Bilt werd het op 26 juli 35,7°C, een evenaring van het record voor de hoogste maximumtemperatuur aldaar. In Arcen bereikte de maximumtemperatuur op 27 juli 38,1°C en op 26 juli zelfs 38,2°C. Het record van hoogst temperatuur in Nederland werd net niet verbroken. Dat blijft staan op 38,6°C gemeten in Warnsveld op 23 augustus 1944. Op 27 juli werd ook op veel plaatsen de hoogste daggemiddelde temperatuur ooit gemeten (figuur 1), waarbij Gilze-Rijen, Deelen en Eindhoven zelfs voor het eerst in de geschiedenis een daggemiddelde temperatuur van meer dan 30 graden registreerden. Nachten met temperaturen boven de 20 graden Ook de nachten waren uitzonderlijk warm in deze periode, waarbij de minimumtemperaturen op 27 juli in het grootste deel van het land (ruim) boven de 20 graden uitkwamen; in Deelen bleef de temperatuur zelfs steken op 24,4°C. Code oranje voor extreme hitte Vanaf 23 juli was code geel voor het Nationaal Hitteplan van kracht en op 26 en 27 juli tevens een code oranje voor de extreem hoge temperaturen. De hittegolf van 13 dagen komt op een gedeelde vijfde plek van langste hittegolven sinds 1901, het begin van de metingen.
di, jul 31, 2018
Source: KNMI Nieuwsberichten
31 juli 2018 De hitte van afgelopen week zorgt niet alleen voor overlast, maar brengt ook gezondheidsrisico's met zich mee. Niet alleen voor ouderen en mensen met een zwakke gezondheid. Ook bij gezonde mensen heeft het lichaam bij zeer hoge temperaturen geen mogelijkheid meer om door afkoeling de lichaamstemperatuur op 37 graden te houden. Een maat voor de mogelijkheid tot afkoeling door zweten is de natte bol temperatuur. Natte bol temperatuur Afkoeling van het lichaam gebeurt voornamelijk door zweten. De energie die nodig is om het zweet te verdampen wordt aan het lichaam onttrokken zodat de lichaamstemperatuur constant blijft. De natte bol temperatuur is de temperatuur die een nat voorwerp, dat zich in een luchtstroom bevindt, krijgt ten gevolge van verdamping. Hoe droger de lucht hoe groter het verschil tussen de nattebol en 'gewone' luchttemperatuur. Bij een volledig verzadigde atmosfeer is er geen verschil. Wanneer de natte bol temperatuur hoger is dan 35 graden is de hitte dodelijk. Op dit moment zijn we daar gelukkig nog ver van verwijderd. Dodelijke hittegolven Recentelijk hebben onderzoekers de kans op dergelijke extreme dodelijke hittegolven in toekomstig klimaat onderzocht. Voor het 'business-as-usual' scenario blijkt dat aan het eind van deze eeuw dodelijke hittegolven, met natte bol temperaturen boven de 35 graden, een bedreiging voor het vochtige warme Zuid-Azië gaan vormen. Dit geldt niet alleen voor de mens maar ook andere zoogdieren. Voor dit dichtbevolkte deel van de wereld zou dat een apocalyptisch scenario zijn. Bij een minder sterke opwarming van de aarde blijft de kans op dodelijke hittegolven gering. Nederland loopt geen gevaar. Voor het huidige klimaat is een nattebol temperatuur van 23 graden al zeer uitzonderlijk. Klimaatbericht door Rein Haarsma
di, jul 31, 2018
Source: KNMI Nieuwsberichten
30 juli 2018 In Limburg hebben zich sinds 23 juli zes lichte aardbevingen voorgedaan. Vier vlakbij Heerlen en twee bij Landgraaf, een paar kilometer verderop. Deze reeks van bevingen wordt een aardbevingszwerm genoemd, waarbij niet duidelijk een hoofdschok is maar meerdere kleine aardbevingen in dezelfde regio optreden. De meest recente bevingen vonden maandag 30 juli bij Heerlen en Landgraaf plaats, beide rond 3.15 uur 's nachts. De beving bij Heerlen had een magnitude van 1,7 en bij Landgraaf 0,7 op de Schaal van Richter. Op maandag 23 juli en in de nacht naar dinsdag 24 juli hebben zich vier lichte aardbevingen voorgedaan, waarvan drie vlakbij Heerlen en één bij Landgraaf. Van de bevingen rond Heerlen was er eentje rond 10.30 uur, de andere twee begin van de nacht (magnitude van 1,3 en 1,9 op de Schaal van Richter). De bevingen 's nachts waren kort na elkaar, op dieptes van 7 en 9 kilometer. De beving maandagochtend had een kracht van 2,4 en valt daarmee in de categorie 'zeer lichte beving'. De beving in Landgraaf (kracht 1,5) was maandagochtend vrijwel tegelijk met die in Heerlen. De oorzaak zijn bewegingen langs de Feldbissbreuk door tektonische spanningen in de ondergrond Oorzaak van de aardbevingenzwerm zijn bewegingen langs de Feldbissbreuk door tektonische spanningen in de ondergrond. Dit kan maanden duren. Of het kan een voorbode zijn van een grote schok. Deze kleinere aardbevingen worden dan de voorschokken genoemd. De Feldbissbreuk is de zuidelijke begrenzing van de Roeldalslenk, die vanuit Duitsland Nederland in loopt. De noordelijke begrenzing wordt gevormd door de Peelrandbreuk, waar nabij Roermond op 13 april 1992 een magnitude 5,8 aardbeving plaatsvond. Het gebied rondom Voerendaal wordt wel vaker getroffen door een aardbevingszwerm. In 2001 trad een zwerm op met 130 kleinere aardbevingen.
ma, jul 30, 2018
Source: KNMI Nieuwsberichten